Romatizma vücuttan nasıl atılır ?

Emir

New member
ROMATİZMA VÜCUTTAN NASIL ATILIR? BİLİMSEL GERÇEKLER, TEDAVİ YÖNTEMLERİ VE GÜNLÜK YAŞAMDAN ÖRNEKLER

Romatizma ağrısı yaşayanlar bilir; sabah yataktan kalkarken eklemlerde hissedilen sertlik, merdiven çıkarken dizlerde oluşan sızı veya ellerdeki şişlik, günlük hayatı tahmin edilenden çok daha fazla etkileyebilir. İnsan bir süre sonra yalnızca ağrının geçmesini değil, bu sorunun vücudundan tamamen nasıl atılacağını da merak ediyor. İnternette limonlu su, bitkisel karışımlar, özel diyetler ve çeşitli kürlerle romatizmayı temizlediğini iddia eden çok sayıda öneri bulunuyor. Peki bunların hangileri bilimsel açıdan anlamlı, hangileri zaman ve para kaybına dönüşebilir?

Öncelikle önemli bir ayrımı yapmak gerekiyor: Romatizma, vücutta birikip dışarı atılması gereken tek bir madde veya hastalık değildir. Eklemleri, kasları, kemikleri, bağ dokusunu ve bazı durumlarda iç organları etkileyebilen çok sayıda hastalığı kapsayan genel bir isimdir. Bu nedenle romatizmanın vücuttan atılması ifadesinden çok, hangi hastalığın bulunduğunu belirlemek ve o hastalığı kontrol altına almak doğru bir yaklaşımdır.

Bu yazıda romatizmanın nedenlerini, bilimsel olarak desteklenen tedavi seçeneklerini, beslenmenin etkisini, günlük yaşamda uygulanabilecek yöntemleri ve hastaların karşılaşabileceği gerçekçi durumları ele alacağız.

1. Romatizma Gerçekten Vücuttan Atılabilir mi?

Romatizma denildiğinde çoğu kişinin aklına eklem ağrısı, dizlerde kireçlenme veya soğuk havalarda artan sızılar gelir. Ancak tıbbi açıdan bu belirtilerin altında farklı mekanizmalar bulunabilir.

Örneğin romatoid artrit, bağışıklık sisteminin eklem dokularına karşı anormal bir iltihabi yanıt oluşturduğu kronik bir hastalıktır. Osteoartrit ise eklem kıkırdağı, kemik ve diğer eklem yapılarındaki değişikliklerle ilişkilidir. Gut hastalığında ürik asit kristalleri eklemlerde birikerek ani ve şiddetli iltihap ataklarına yol açabilir. Bu hastalıkların tedavileri birbirinden farklıdır.

Dolayısıyla her romatizma türüne aynı yöntemi uygulamak doğru değildir.

Örneğin romatoid artriti olan bir kişinin yalnızca ağrı kesici kullanması, hastalığın altında yatan bağışıklık sistemi kaynaklı iltihabı yeterince kontrol etmeyebilir. Gut hastasında ise ürik asit düzeyinin uygun tedaviyle düşürülmesi, yeni atakların ve kristal birikiminin önlenmesine yardımcı olabilir.

Burada dikkat çekici nokta şudur: Bir hastalığın belirtilerini azaltmak ile hastalığın nedenini kontrol altına almak aynı şey değildir.

Bir kişi kendisini daha iyi hissedebilir ancak eklemlerindeki hasar riski devam edebilir. Başka bir kişi ise uygun tedavi sayesinde uzun süre belirti yaşamadan hayatını sürdürebilir. Romatolojide bu ikinci duruma, hastalığın türüne göre değişen ölçütlerle, remisyon veya düşük hastalık aktivitesi denebilir.

Remisyon, her zaman hastalığın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bazı kronik romatizmal hastalıklarda tedavi uzun süre devam eder ve ilaçların azaltılması ancak doktor değerlendirmesiyle düşünülür.

2. Romatizma Neden Oluşur?

Romatizmanın tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, bağışıklık sisteminin işleyişi, yaş, vücut ağırlığı, bazı çevresel etkenler ve geçmişte geçirilen hastalıklar farklı romatizma türlerinde değişen oranlarda rol oynayabilir.

Romatoid artritte bağışıklık sisteminin eklem zarında iltihap oluşturması önemlidir. Osteoartritte ise yaşla ilişkili değişikliklerin yanı sıra ekleme binen yük, eski yaralanmalar ve fazla kilo etkili olabilir. Gut hastalığında kandaki ürik asidin uzun süre yüksek seyretmesi, kristal oluşumunu kolaylaştırabilir.

Bütün eklem ağrılarını romatizmaya bağlamak da doğru değildir. Kas zorlanmaları, tendon problemleri, sinir sıkışmaları, enfeksiyonlar ve bazı metabolik hastalıklar benzer yakınmalar oluşturabilir.

Örneğin gün boyunca bilgisayar başında çalışan birinin bilek ağrısı ile sabahları bir saatten uzun süren el eklemi sertliği yaşayan birinin yakınmaları aynı anlama gelmeyebilir. İlkinde tekrarlayan hareketler veya sinir sıkışması değerlendirilirken ikincisinde iltihaplı romatizma olasılığı araştırılabilir.

Bu nedenle doğru tanı, tedavinin ilk basamağıdır. Şikâyetlerin ne zaman başladığı, hangi eklemlerde görüldüğü, sabah sertliğinin ne kadar sürdüğü, şişlik olup olmadığı ve belirtilerin hareketle değişip değişmediği doktora aktarılmalıdır.

3. Romatizma Tedavisinde Bilimsel Olarak Neler Yapılabilir?

Romatizma tedavisi, hastalığın türüne ve şiddetine göre planlanır. Tek bir ilaç veya yaşam tarzı değişikliği bütün hastalar için yeterli değildir.

Romatoid artritte hastalığın ilerlemesini yavaşlatan hastalık düzenleyici ilaçlar kullanılabilir. Metotreksat, bu grupta sık başvurulan ilaçlardan biridir. Uygun hastalarda başka hastalık düzenleyici ilaçlar veya biyolojik tedaviler de gündeme gelebilir. Bu ilaçların seçimi, dozları ve gerekli kan testleri uzman hekim tarafından belirlenmelidir.

Osteoartritte tedavinin önemli parçaları kas gücünü artırmak, eklem hareketliliğini korumak, uygun egzersiz yapmak ve gerekiyorsa kilo vermektir. Ağrı kesiciler veya iltihap giderici ilaçlar bazı kişilerde yarar sağlayabilir; ancak mide, böbrek ve kalp-damar riskleri nedeniyle herkes için uygun olmayabilir.

Gut hastalığında ise akut atağın kontrol edilmesi ve uzun vadede ürik asit düzeyinin hedeflenen aralıkta tutulması birbirinden farklı hedeflerdir. Doktor uygun gördüğünde allopurinol gibi ürik asit düşürücü ilaçlar kullanılabilir. Bu tedavilerin gerekliliği ve dozu kişiye özel değerlendirilir.

Gerçek hayattan bir örnek düşünelim: Sabahları parmak eklemleri şişen ve kavanoz açmakta zorlanan bir kişi, yalnızca ağrı kesici kullanarak günlük işlerini bir süre daha rahat yapabilir. Fakat romatoid artrit tanısı konulmuşsa asıl hedef, yalnızca o günkü ağrıyı azaltmak değil, eklemlerde kalıcı hasar oluşmasını da önlemektir.

Başka bir örnekte, diz osteoartriti bulunan ve uzun yürüyüşlerde ağrısı artan bir kişi için uyluk kaslarını güçlendiren egzersizler, uygun fizik tedavi ve gerekiyorsa kilo yönetimi önemli olabilir. Aynı yaklaşımı iltihaplı romatizması bulunan herkese aynen uygulamak doğru olmaz; program hastalığın durumuna göre düzenlenmelidir.

Bu örnekler, tedavinin neden kişiye özel olması gerektiğini gösteriyor.

4. Romatizma İçin Beslenme Nasıl Olmalı?

Beslenme, romatizma tedavisini destekleyebilir ancak tek başına hastalığı ortadan kaldırdığı söylenemez. Özellikle internette dolaşan arındırıcı diyetler, açlık kürleri ve belirli yiyecekleri tamamen yasaklayan programlar konusunda dikkatli olmak gerekir.

Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, kuruyemiş, zeytinyağı ve uygun miktarda balık içeren Akdeniz tipi beslenme, genel kalp-damar sağlığını destekleyen bir seçenektir. Bu önemlidir çünkü bazı iltihaplı romatizma hastalıklarında kalp-damar hastalıkları açısından risk de değerlendirilmelidir.

Bununla birlikte sağlıklı beslenmenin etkisini abartmamak gerekir. Zeytinyağı tüketmek veya her sabah ceviz yemek, romatoid artrit tedavisinin yerine geçmez. Bu gıdalar dengeli bir beslenme düzeninin parçası olabilir.

Gut hastalığında beslenmenin daha özel bir yeri vardır. Sakatat, bazı etler, bazı deniz ürünleri ve aşırı alkol tüketimi ürik asit yükünü veya atak riskini etkileyebilir. Şekerle tatlandırılmış, özellikle fruktoz içeriği yüksek içeceklerin tüketimini azaltmak da yararlı olabilir. Ancak gut hastalığı yalnızca yanlış beslenmeden kaynaklanmaz; genetik ve böbreklerin ürik asidi uzaklaştırma kapasitesi de rol oynar.

Bu nedenle gut tanısı olan birinin yalnızca et yemeyi bırakması, her zaman ürik asit düzeyini hedefe ulaştırmaya yetmez. Gerektiğinde ilaç tedavisi de gerekir.

Kendi deneyimini paylaşan kişiler için burada önemli bir soru bulunuyor: Bir yiyeceği bıraktıktan sonra ağrınız azaldıysa, gerçekten o yiyecek mi etkili oldu, yoksa aynı dönemde ilacınız, kilonuz, uyku düzeniniz veya günlük hareket miktarınız mı değişti?
 
Üst